De eerste monumentenwacht werd in 1973 opgericht in Friesland. In Utrecht ontstond al snel belangstelling voor dit initiatief. Zo kwam het dat twee Friese monumentenwachters gedurende twee jaar zo af en toe ook in Utrecht kwamen inspecteren. In 1975 verscheen een bericht in de krant ‑ geen personeelsadvertentie ‑ dat Utrecht een eigen monumentenwacht ging oprichten. Er werden mensen gezocht.  

Piet de Haan uit Benschop werd aangenomen als eerste wachter. Hij en Gert waren niet alleen goede buren, maar hadden elkaar ook gevonden in de belangstelling voor het bouwbedrijf. Op zaterdagen waren ze vaak samen aan het klussen. Gert werkte toen al ruim tien jaar voor een klein timmerbedrijf. "We deden daar allerlei soorten werk. Vaak kleinschalig, voor particulieren. Met de bakfiets op pad. Deuren en ramen vervangen en afhangen, dakkapellen maken, dat soort dingen. Of als de schilder zag dat een overstek slecht was, moesten wij dat even snel komen herstellen, zodat hij weer verder kon."  

Piet legde Gert de vraag voor: 'Monumentenwachter, is dat ook niet iets voor jou?' Maar Gert wist het niet zo goed. Het timmervak beheerste hij en van metselen en schilderen wist hij ook wel iets. Maar leien daken bijvoorbeeld, dat was volslagen onbekend terrein voor hem. Net als rieten daken. En natuursteen, en lood-, koper- en zinkwerk. Als monumentenwachter moet je een allrounder zijn. Dat was Gert op dat moment niet. En dan het werken op hoogte. Hoogtevrees had hij niet. Maar wilde hij, als vader van een jong gezin, wel dagelijks door goten lopen, ver boven straatniveau, en over daken klauteren en kerktorens beklimmen?  

De afloop is bekend. Gert zei uiteindelijk ja. Op 14 april 1975 meldde hij zich voor zijn eerste werkdag. Monumentenwacht Utrecht had destijds een kantoorruimte op de Mariaplaats in de stad Utrecht. Daar werd het bestuurlijke en administratieve werk verricht. Maar Piet en Gert waren voornamelijk op pad. Al gauw kwam er een klein depot. In Benschop, niet verrassend. 
   

Glad en strak
"Voordat ik monumentenwachter werd, heb ik heel wat balkenplafonds en paneeldeuren weggetimmerd achter zachtboard, hardboard en triplex", bekent Gert vele jaren later met enige schaamte. "Het was de tijd dat mensen alles glad en strak wilden hebben. Ik zou het nu niet gauw meer doen."

 
De Utrechtse monumentenwachters begonnen met een bus uit Friesland en de Friese wachters hielpen hen op weg. "Maar al snel bleek dat wij op een aantal punten toch behoefte hadden aan andere kennis", herinnert Gert zich. "In Friesland heb je bijna overal pannendaken, maar wij kregen gelijk te maken met allerhande leien daken. Daarover hebben we veel moeten leren uit eigen ervaring. Op gevoel en door te experimenteren. En door te praten met leidekkers, als we de kans kregen. Er waren geen cursussen, het was pionieren. Wat elke monumentenwachter moet weten, zeg maar de basiskennis, die was toen niet bekend. Maar het was voor mij een hobby om dingen uit te vinden. Via tijdschriften, boeken, vakmensen en architecten. Internet was er natuurlijk nog niet."

Gert Verwoerd op kasteel Nijenrode te Breukelen vertelt over het gebruik van trotseerloodjes.